quang cao center banner

Cửa Lò - Ngày ấy, bây giờ: Kỳ 3: Đêm nơi chợ cá Cửa Lò

Chủ nhật - 27/07/2014 22:07
Kỳ 3: Đêm nơi chợ cá Cửa Lò

3h sáng, đứng trên bờ nhìn xuống cửa lạch, đêm vẫn đem thẫm, nhưng bến cá đã lao xao người. Chợ cá đêm Cửa Lò bắt đầu từ lúc vài ba con thuyền đầu tiên lục đục thả neo vào bờ. Tiếng động cơ chậm dần, tiếng mặt nước bị khuấy động ì oạp đánh thức làng ven biển trong buổi chợ nhập nhoạng chưa tỏ mặt người.

Xem Kỳ 1: Một vùng trầm tích
Xem Kỳ 2: Làng chài mùa biển


Chợ cá đêm Cửa Lò nằm ngay trên lạch nước sâu nối với cửa sông Cấm, thuộc địa phận phường Nghi Thuỷ, thị xã Cửa Lò, là bến trở về của hàng trăm chiếc tàu đánh bắt hải sản trong vùng. Cứ khoảng hơn 3 giờ sáng, là chợ đã bắt đầu “thức dậy”. Bến nước loáng thoáng bóng người chạy về phía những con thuyền nhấp nháy ánh đèn xanh đỏ vừa kịp thả neo. Đi chợ đêm, chủ yếu là phụ nữ, họ đến từ rất sớm, với những thúng, mẹt… đợi thuyền về.

Cửa Lò - Ngày ấy, bây giờ (3) 1
Rạng sáng dần, thuyền về tấp nập


Đó không phải là điều gì quá ngạc nhiên. Bởi bất kỳ làng chài nào cũng thế, người đàn ông thì sạm đen nắng gió ra khơi, còn bao người đàn bà đêm đêm “cắp thúng” chờ chồng trở về để sớm mai kịp gồng gánh buổi bán mua. Mọi sinh hoạt, mọi buồn vui, mọi đói – no của dân làng chài đều diễn ra ở nơi thuyền về ấy. Sau bao nhiêu năm, cái bến cá nhỏ bé đã thay đổi nhiều, đông đúc hơn, nhộn nhịp hơn, trải dài hơn. Và có thể, cũng đã không còn cảnh người vợ đợi chồng về sau chuyến ra khơi nữa, mà đơn giản hơn là đợi hàng hóa: cá, tôm, mực, ghẹ… Thế nhưng, cái vị biển tanh nồng tươi rói, cái hối hả đua chen dầm mình xuống nước đón từng rổ cá lên bờ, cái tiếng mặc cả thêm, bớt của lao xao chợ cá trong đêm nhập nhoạng ánh đèn thì vẫn còn nguyên vẹn.
 
Cửa Lò - Ngày ấy, bây giờ (3) 2
Chờ! Đợi!

Một vài thuyền về sớm lúc này đã xếp lưới, dọn dẹp gọn gàng. Tôi nhìn thấy một cậu bé đang ngồi trên thuyền, chống cằm quan sát những người mua cá với vẻ đăm chiêu rất… người lớn, bèn lại gần hỏi: “Thuyền bán hết cá rồi hả, cậu bé”? – Dạ, thuyền nhà em về từ lúc hơn 2 giờ sáng. Bây giờ em đang ngồi đợi bố đi lấy dầu, rồi chuẩn bị tiếp”.

Cậu bé tên là Hoàng Quốc Hảo, năm nay vừa học xong lớp 8, ở xã Nghi Quang, Nghi Lộc. “Em năm nay học hết lớp 9, nghỉ hè nên bố mới cho đi thuyền cùng, chứ trước còn nhỏ không được đi. Mấy hôm đầu đi biển say sóng lắm, nhưng giờ quen rồi. Thuyền nhà em đi lưới, câu mực, câu ghẹ… rồi về đây bán luôn. Bây giờ chưa phải là đông mô, tý nữa, các thuyền khác về nhiều thì đông nghịt. Em thích ngồi coi họ mua bán, thấy hay thôi ạ…”.

Không biết cái “hay” trong câu nói của Hảo, đứa trẻ mới lớn về cái chợ cá đêm Cửa Lò mang những ý nghĩa nào, nhưng quả thật, riêng cái thời điểm họp chợ đã rất đặc biệt rồi. Chợ họp từ khoảng 3h sáng, chỉ họp trong 3, 4 tiếng đồng hồ là tan. Như thành thông lệ, thành truyền thống từ lâu lắm rồi không ai nhớ nổi nữa.

Cửa Lò - Ngày ấy, bây giờ (3) 3
Trong ánh sáng tờ mờ, những mớ cá tươi rói còn dẫy mình

Chính những người đã hàng chục năm gắn bó nơi bến nước này cũng không nhớ nổi chợ cá đêm có từ bao giờ: “Từ thời ông bà đã có cái chợ ni rồi. Tui sinh ra, lớn lên rồi đến bây dừ đã hơn chục năm đi chợ nuôi con ở chợ đêm. Nhưng không ai biết nó có từ khi mô”. Có lẽ, cái chợ cá đêm này, cũng giống như những chợ cá nơi cửa biển khác đã tự nhiên hình thành khi ngư dân biết đóng thuyền ra khơi để kiếm kế sinh nhai.

Trong khoảng thời gian ấy, tàu thuyền về cái nào, là có hàng chục người đứng sẵn bên dưới chờ đón từng khay cá, tôm, mực… Tiếng hỏi thăm như thành thông lệ: “Thuyền bựa ni được không? – “Cũng được”! Tiếng tranh cãi nhau: “Cá ni tui mua rồi, không có nữa mô” – Mua cả rứa còn phần ai nữa, chia cho tui 1 nửa”. Rồi tiếng giục giã, tiếng mặc cả… ồn ã cả một khúc sông.

Chợ cá đêm, như một cái chợ đầu mối, mua cái gì cũng có, tươi ngon, giá rẻ vì mua tận thuyền. Mực từ 80 – 100 nghìn/kg, cá nục, cá chỉ vàng, cá bạc má 30 – 50 nghìn/kg, tôm tít 20 – 30 nghìn/kg… Nhiều nhất vẫn là cá mú, cá nục để nhập cho các lò sấy. Tuy nhiên, các loại tôm, cá to thường ít vì tàu thuyền đánh bắt gần bờ, các phương tiện chủ yếu là lưới, câu, đi lộng…

Cửa Lò - Ngày ấy, bây giờ (3) 4
Giờ cao điểm của chợ cá

Bà Nguyệt, một phụ nữ có thâm niên buôn bán ở đây gần 2 chục năm nói: “Ngày trước, chợ đêm chỉ có một quãng trước mặt như thế này thôi. Nhưng bây giờ đông hơn, nên kéo dài ra. Những thuyền to, đi dài ngày, thì họ cập bến ngoài cảng Cửa Lò. Cái bến ở cửa lạch này chỉ có thuyền nhỏ thôi”.

Vậy là đã có sự phân hóa cho cái nghề bám biển mưu sinh. Những ai có điều kiện đóng tàu lớn, vươn khơi xa, đi đánh bắt dài ngày và dĩ nhiên sản lượng đánh bắt lớn, thì tập trung ở cảng. Còn ở đây, hầu hết những tàu thuyền nhỏ của người dân xã Nghi Quang, Nghi Thiết , Nghi Thủy, Nghi Tân…Nghi Lộc, bám biển mưu sinh hằng ngày, đời sống vẫn còn khó khăn.
 
Cửa Lò - Ngày ấy, bây giờ (3) 5

Cửa Lò - Ngày ấy, bây giờ (3) 6
“Chiến lợi phẩm” cá.

Bến cá này chỉ đủ chỗ cho những thuyền bé, nhưng có lẽ vì thế nên mới giữ được buổi chợ trong nhập nhoạng chỉ họp 3, 4 tiếng đồng hồ rồi tan. Nếu đến chợ muộn tý thôi thì nó chỉ còn là một bến nước vắng lặng, lác đác đôi còn thuyền chưa kịp rời bến, mùi tanh nồng vẫn còn đậm đặc, nhưng chẳng còn bóng dáng chợ, và chẳng có gì để mua nữa.

5h sáng, chợ lúc này vào lúc cao điểm nhất, quang gánh hối hả, từng thúng cá, tôm, mực láp lóa trong ánh bình mình bắt đầu sáng tỏ. Người vừa mua được thúng cá lội xuống nước rửa sạch sẽ gánh về, người mải miết chia cá từ khay to vào rổ. Tiếng xe máy cũng bắt đầu nổ đều của những người mua được hàng vội vã chở về lò sấy để nhập.

Cửa Lò - Ngày ấy, bây giờ (3) 7
Du khách cũng tham gia chợ.
 
Một người phụ nữ đã mua được hàng những vẫn đứng tần ngần đợi, thì ra là khách du lịch chịu khó dậy sớm đi mua tôm tít về cho cả nhóm. Chị cho biết tên mình Hoàng Thị Vân (37 tuổi), khách du lịch từ Thanh Hóa vào nghỉ mát ở Cửa Lò. “Lúc đầu là đi chợ cho biết, thấy vui và lạ. Sau đó, tôi cũng lao xuống thuyền tranh với người khác mãi mới mua được đấy, nhưng cũng bõ công, vì tôm tươi và rẻ lắm, chừng này là 30kg, tôi đang chờ người ra đón chở về”.
 
Cửa Lò - Ngày ấy, bây giờ (3) 8
“Lô hàng” của chị Vân làm cho chuyến du lịch thêm thú vị
.

Với những người khách du lịch, việc chịu khó vượt qua cơn buồn ngủ, dậy sớm hơn ngày thường khi bình minh chưa hé rạng để tìm đến với chợ cá, là một trải nghiệm mới lạ và thú vị. Họ có thể “nhăn mặt” khi hít căng cái vị tanh nồng của chợ cá vì chưa quen, nhưng rồi chợt ngỡ ngàng khi nhìn thấy từng khay cá, mú, tôm, mực.. tươi rói chuyển thằng từ trên thuyền xuống. Có thể lần đầu tiên thử “tranh giành” với người dân địa phương, với niềm háo hức, thích thú để cuối cùng mua được món hải sản nào đó tận thuyền. Và được để cảm nhận một nét sinh hoạt đặc trưng của người dân quê biển, một mảng bên kia của cuộc sống, đối lập với trung tâm du lịch chỉ cách đó khoảng 1 vài kilomet, nhộn nhịp, hoa lệ.

Và chúng tôi cũng thực sự cảm ơn những vị khách du lịch, nếu cái nét chợ hoang sơ, mộc mạc, thuần túy dường vẫn còn nguyên như hàng chục năm về trước bên cửa lạch này, đã mang lại cho họ những cảm xúc và ấn tượng đặc biệt, khó quên. Để mai kia trở về, họ có thể chia sẻ cùng anh em, bạn bè, “quảng bá” dùm quê hương chúng tôi.

Thế nhưng, với những người phụ nữa đang dầm mình trong nước mặn, để tranh giành nhau từng thúng cá trên thuyền kia, là cả một cuộc mưu sinh vất vả, kéo dài từ ngày này qua ngày khác, đời này qua đời khác. Cái nhịp sống thường nhật đã quen với việc dậy từ nửa đêm, và bán mua, gồng gánh trong nhập nhoạng. Khi cảnh vật bắt đầu bừng sáng, nhìn rõ từng ngọn cây thông bên kia núi Cấm xanh rì, thì bến cá đã thưa vắng từ bao giờ, mặt nước trở lại lặng lẽ như chưa hề có những eo sèo mua bán vừa qua. Thuyền lần lượt nổ máy rời khỏi bến, để tiếp tục một hành trình mới. Những người phụ nữ với quang gánh cũng đã kịp nhập hàng cho lò sấy, hoặc đã yên vị ở một góc chợ nào đó ngồi bán lẻ.
 
Cửa Lò - Ngày ấy, bây giờ (3) 9
Chợ hải sản xã Nghi Thủy.

Cách đó không xa chỉ là khoảng 1km là chợ hải sản xã Nghi Thủy bắt đầu tấp nập. Nhiều người nhầm tưởng đó chính là chợ cá bên bến sông, nhưng không phải. Khi cái nét chợ nhập nhoạng nơi cửa lạch khép lại lúc trời sáng rõ, thì chợ hải sản mới nhộn nhịp bắt đầu. Đó là nơi bán buôn nhiều loại hàng hóa, nhiều loại hải sản lớn, nhỏ… là bộ mặt hiện đại và phát triển của một làng chài nghèo nay đã phát triển khấm khá hơn lên. Có lẽ, ấy là những nét khác nhau cho bộ mặt muôn màu của chợ cá, hồn cốt làng biển – đô thị biển buổi giao thời.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
Phản hồi bài viết này bằng facebook
Bấm "Thích" Fanpage Du lịch Cửa Lò để được tư vấn miễn phí

  Ý kiến bạn đọc

Khách sạn tiêu chuẩn
 HỖ TRỢ ONLINE
Khách sạn tiêu chuẩn
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây